Wielrot - toelichting op de uitgiften

Perceel nr. 2:

Vanaf 1190 betaalden lieden die een perceel van de gemeenschappelijke grond voor eigen gebruik kochten daarvoor een jaarlijkse cijns aan de landsheer. In 1314 gaf de hertog van Brabant deze cijnzen (met uitzondering van de hoendercijnzen) aan de Heer van Helmond. Cijnzen voor nieuwe uitgiften na 1314 inde de hertog hierna weer zelf. Cijnzen aan Helmond werden dus betaald voor in de periode 1190-1314 uitgegeven percelen.

 

Op perceel nr. 2 rustte een cijns aan de heer van Helmond van 2 1/2 nieuwe penningen. Omgerekend volgens de gebruikelijke norm was het oorspronkelijk uitgegeven perceel 83 roeden groot. De cijns heeft nummer Hm-203 (nieuw) in de administratie van de heer van Helmond vanaf de vijftiende eeuw, en nr. Hm-8 (oud) in de administratie van de vijftiende eeuw. Er zijn geen aanwijzingen dat de cijns na 1406 verhuisd of verdeeld is.


Perceel nr. 5:

Op perceel nr. 5 rustte een cijns aan de heer van Helmond, nummer Hm-131 (nieuw). Deze cijns kwam voort uit Hm-20 (oud) (6 nieuwe oort) en Hm-21 (oud) (10 nieuwe penningen).

 

Hm-20 (oud) zal oorspronkelijk aan dit perceel verbonden zijn geweest.

Hm-21 (oud), was een cijns van 9 nieuwe penningen. Deze cijns werd in 1409 gesplitst en rustte in de achttiende eeuw op:
- Wielrot nr. 5, Hm-131 (nieuw): 1 1/4 nieuwe penningen
- Valstraat nr. 1, Hm-166 (nieuw):  3 1/4 nieuwe penningen
- Keselaer nr. 23, Hm-3 (nieuw): 2 nieuwe penningen
- Keselaer nr. 23 Hm-204 (nieuw): 2 1/2 nieuwe penningen

In deze reconstructie wordt aangenomen dat Hm-21 (oud) oorspronkelijk betrekking had op Wielrot nr. 5.  De oudst bekende cijnsbetalers van Hm-21 (oud) zijn:

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hm-21 (oud): 9 nieuwe penningen

 

De kinderen van Ghisele, weduwe van Wilhelmus van Hamfelt
 

Verwerving 1409

In  1409 wordt de cijns verdeeld.
 
Hm-21.1 (oud): 2 1/2 nieuwe penningen
Hm-204 (nieuw)

Aelbertus van Creytenborch

 

Verwerving in 1409

Albertus Albertus van Creytenborch

 

Verwerving 1421-1447

Johannes Everardus Johannes

 

Verwerving 1421-1447

De weduwe van Johannes Everardus Johannes met 5 kinderen

 

Verwerving 1447-1465

Theodoricus en Luytgardis, kinderen van Johannes Everardus Johannes

 

Verwerving 1465-1498

Henricus, zoon van Godefridus (of Johannes) van Wetten

 

Verwerving n 1507

De weduwe van Henricus Godefridus (of Johannes) van Wetten met 2 kinderen

 

Verwerving n 1507

Margryta, weduwe van Johannes Egidius Ludovicus

 

Verwerving n 1507

Hm-21.2 (oud): 1 nieuwe penning en 1 nieuwe oort, uit het erfgoed van haar vader
Hm-131 (nieuw)
Margareta van Creytenborch
Verwerving in 1409, vermeld in 1421
In 1422 wordt de cijns verdeeld
 
Hm-21.2.1: 2 1/2 nieuwe oort
 
Elysabeth, natuurlijke dochter van Arnoldus Mathias
Verwerving in 1422
Arnoldus, zoon van Matheus
Verwerving in 1427
Hm-21.2.2: 2 1/2 nieuwe oort
 
Rodolphus, genoemd Bever
Verwerving in 1422
Arnoldus, genoemd Houbraken
Verwerving in 1422-1447
Arnoldus, zoon van Matheus
Verwerving in 1422-1447
Hm-21.2 (oud) (Hm-21.2.1 + Hm-21.2.2) uit een erfgoed in Kezelaer
Hm-131 (nieuw)
Arnoldus, zoon van Matheus
Vermeld in 1447
De 4 kinderen van Arnoldus, zoon van Matheus
Vererving in 1447-1465
Henricus, zoon van Egidius Bathen
Verwerving in 1447-1465
De 9 kinderen van Henricus, zoon van Egidius Bathen
Vererving in 1465-1498, vermeld in 1507
Cornelis, zoon van Gerardus Gherlacus
Verwerving na 1507
Jacob, zoon van (,,) Wevers (Textoris)
Verwerving na 1507
Hm-21.3 (oud): 2 nieuwe penningen uit het erfgoed van haar vader
Hm-3 (nieuw)
Ghertrudis van Creytenborch
Verwerving in 1409, vermeld in 1421
Gisella, dochter van Ghertrudis van Creytenborch
Verwerving in 1421-1447
De 4 kinderen van Petrus, de 3 kinderen van Gerardus en de 2 kinderen van Elizabeth, zijnde de 3 kinderen van Ghiselle
Vererving in 1447-1465
Arnoldus en Laurentius, kinderen van Ludovicus, zoon van Henricus
Vererving in 1447-1465, vermeld in 1498
De weduwe en haar zoon Ludovicus
Vererving in 1498-1507
Johannes, zoon van Egidius
Verwerving na 1507
Margareta, weduwe van Johannes, zoon van Egidius, met haar 5 kinderen
Vererving na 1507
Hm-21.4 (oud): 3 nieuwe penningen en 1 nieuwe oort uit het erfgoed van wijlen Wilhelmus van Hamfelt
Hm-166 (nieuw)
Johannes, natuurlijke zoon van Heer Arnoldus, zoon van Walgherus
Verwerving in 1409, vermeld in 1421
De weduwe van Johannes, natuurlijke zoon van Heer Arnoldus, zoon van Walgherus, met haar 4 kinderen
Vererving in 1421-1429
Henricus, zoon van Henricus Ghysel
Verwerving in 1429, vermeld in 1447
Everardus van Stocven, zoon van wijlen Petrus
Verwerving in 1447-1465
De weduwe van Everardus van Stocven, zoon van wijlen Petrus
Vererving in 1447-1465
Johannes, zoon van wijlen Wilhelmus van der Loect
Verwerving in 1447-1465
Petrus, zoon van Johannes Aelbertus
Verwerving in 1447-1465, vermeld in 1465
De 6 kinderen van Petrus, zoon van Johannes Aelbertus
Vererving in 1465-1498
Martinus, zoon van Johannes Egidius, sschoonzoon van Petrus, zoon van Johannes Aelbertus
Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1507
De weduwe van Martinus, zoon van Johannes Egidius, met haar 5 kinderen
Vererving na 1507
Ermgardis, dochter van Martinus, zoon van Johannes Egidius
Vererving na 1507

 

 

Perceel nr. 7:

In de achttiende eeuw rustten er een aantal cijnzen te betalen aan de heer van Helmond op dit perceel.

1)
Hm-165 (nieuw) kwam voort uit Hm-33 (oud) en Hm-34 (oud). Er zijn geen aanwijzingen dat deze cijnzen na 1406 ooit verplaatst of verdeeld zijn. De cijnsbedragen waren:

Hm-33: 3 nieuwe oort

Hm-34: 3 1/2 nieuwe penningen + 1/2 nieuwe oort + 3 nieuwe oort

Omgerekend volgens de gebruikelijke norm was het oorspronkelijke perceel 171 roeden groot.
 


2)
Hm-61 (nieuw), Hm-101 (nieuw), Hm-105 (nieuw) en Hm-108 (nieuw) komen alle vier voort uit Hm-30 (oud). Het cijnsbedrag was 7 nieuwe penningen en 1 nieuwe oort. Het oorspronkelijke uitgegeven perceel was 242 roeden groot.


Van Hm-108 (nieuw) verhuisde in de achttiende eeuw een deel naar Molenbeemden, nrs. 2 en 4.


3)
Een deel van Hm-101 (nieuw) komt voort uit Hm-13 (oud). Hm-13 (oud) was een cijns van 6 nieuwe oort die in 1422 verdeeld werd. Een deel ging naar Hm-101 (nieuw) en een deel naar Hm-22 (nieuw). Hm-22 (nieuw) rustte later op de Thomasacker aan de Apenhoef. In deze reconstructie nemen we aan dat Hm-13 (oud) oorspronkelijk helemaal op het perceel op Wielrot 7.


De oudste cijnsbetalers waren.

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hm-13 (oud): 3 nieuwe obolen uit het erfgoed van de kinderen van Johannes Roetars

 

De kinderen van Johannes Roetars

Vermeld vr 1406

Elisabeth en Mechteldis, kinderen van Johannes van Gerwen

Vermeld in 1406

Elisabeth, dochter van Johannes van Gerwen

Vererving 1406-1421

De cijns wordt tussen 1406 en 1421 verdeeld.
 
Hm-13.1: 3 nieuwe oort
Hm-101 (nieuw)
Elisabeth, dochter van Johannes van Gerwen
 

Vererving 1406-1421, vermeld in 1421

Nycolaus, zoon van Mathias Stippelmans van Helmont
Verwerving in 1421-1447
Henricus, zoon van Joannes Wolterus
Verwerving in 1447-1465, vermeld in 1465
Daniel, zoon van wijlen Danielis, zoon van Wilhelmus Aelbertus
Verwerving in 1465-1498
Joannes, zoon van Wilehlmus van de Moest
Verwerving in 1465-1498
Johannes, zoon van Henricus van Ham
Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1507
Hm-13.2: 3 nieuwe oort
Hm-22 (nieuw)
De weduwe en kinderen van Wilhelmus Beskens
Vererving 1406-1421, vermeld in 1421
Arnoldus Beskens, zoon van Wilhelmus Beskens
Verwerving in 1428
Everardus, zoon van Petrus van Stocven
Verwerving in 1421-1447, vermeld in 1447
Mathias, zoon van Everardus, zoon van Petrus van Stocven
Verwerving in 1447-1465
Aleydis, weduwe van Mathias Stocven, met haar 2 kinderen
Vererving in 1465-1507, vermeld in 1507
Bela, dochter van Mathias Stocven
Verwerving na 1507
De 3 kinderen van Aleydis, dochter  van Mathias Stocven
Verwerving na 1507
Johannes, zoon van Wilhelmus Godefridus
Verwerving na 1507

Hm-30 (oud): 7 nieuwe penningen en 1 nieuwe oort uit het erfgoed van Leonius, zoon van Johannes Lucass 

 

Leonius, zoon van Johannes Lucass

 

Vermeld vr 1406

Wilhelmus, zoon van Arnoldus van Zomeren

 

Vermeld in 1406

De 5 kinderen van Wilhelmus Arnoldus van Zomeren

 

Vererving 1421-1422

Hm-30.1 (oud): 3 nieuwe penningen en oort

 

Hm-61 (nieuw)

Bartholomeus, zoon van Wilhelmus van Zomeren

 

Deling 1422

Hilla, dochter van Wilhelmus van Zomeren

 

Verwerving 1447-1455

Hillegondis, dochter van Hilla Wilhelmus van Zomeren

 

Deling 1455

Gerardus, natuurlijke zoon van Amelius van Bijnderen

 

Verwerving 1465-1498

Johannes, zoon van Henricus van Ham

 

Verwerving 1498-1507

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

Hm-13.1 + Hm-30.2

 

Hm-101 (nieuw)

 

Bartholomeus, zoon van Wilhelmus van Zomeren

 

Deling 1422

Hilla, dochter van Wilhelmus van Zomeren

 

Verwerving 1447-1455

Johannes, zoon van wijlen Wilhelmus van de Moest, schoonzoon van Hilla van Zomeren

 

Deling 1455

Johannes, zoon van Henricus van Ham

 

Verwerving 1498-1507

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

Hm-30.3

 

Hm-108 (nieuw)

Bartholomeus, zoon van Wilhelmus van Zomeren

 

Deling 1422

Hilla, dochter van Wilhelmus van Zomeren

 

Verwerving 1447-1455

Wilhelma, dochter van wijlen Hillagundis van Zoemeren

 

Deling 1455

Johannes, zoon van Wilhelmus Molners (Multoris)

 

Vererving 1447-1465

Henricus, zoon van Gerardus Egidiuss

 

Verwerving 1465-1498

Johannes, zoon van Wilhelmus van de Moest

 

Verwerving 1465-1498

Johannes, zoon van Henricus van Ham

 

Verwerving 1498-1507

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

Hm-30.4

 

Hm-105 (nieuw)

Jutta, dochter van Wilhelmus Arnoldus van Zomeren

 

Deling 1422

Johannes, zoon van Wilhelmus van de Moest

 

Verwerving 1447-1465

Johannes, zoon van Johannes Wilhelmus van de Moest, de jonge

 

Verwerving 1465-1498

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

Hm-33 (oud) (1406): 3 nieuwe oort uit het erfgoed van Elizabeth, vrouw van Arnoldus van Zomeren

 

(later 1 oort toegevoegd van Hm-148 (oud))

 

Hm-165 (nieuw)

Elizabeth, vrouw van Anoldus van Zomeren

 

Vermeld vr 1406

De weduwe van Theodoricus Borcoets

 

Vermeld in 1406

Egidius, zoon van Egidius, zoon van Godefridus van Weert

 

Verwerving 1406-1421

Batha, weduwe van Nycolaus Beskens

 

Verwerving 1421-1447

De 7 kinderen van Batha, weduwe van Nycolaus Beskens

 

Vererving 1447-1465

Margareta, dochter van Batha, weduwe van Nicholaus Beskens

 

Vererving 1498-1507

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

Hm-34 (oud) (1406): 3 nieuwe penningen en oort uit het erfgoed van Leonius, zoon van Johannes Lucass

 

Hm-165 (nieuw)

Leonius, zoon van Johannes Lucass

 

Vermeld vr 1406

Matheus, zoon van Johannes Molners (Multoris)

 

Vermeld in 1406

Nicolaus, zoon van Wilhelmus Beskens

 

Verwerving 1406-1421

de weduwe en 3 (?) kinderen van Nicholaus Wilhelmus Beskens

 

Vererving 1421-1447

De 7 kinderen van Nicholaus Wilhelmus Beskens

 

Vererving 1447-1465

Margareta, dochter van Batha, weduwe van Nicholaus Beskens

 

Vererving 1498-1507

Henricus, zoon van Gerardus Haubrakens

 

Verwerving na 1507

 

 


Perceel nr. 12:

Hm-60 (oud) was een grondcijns aan Helmond van 6 oude penningen en 1 nieuwe penning. In de achttiende eeuw was deze cijns overgegaan naar Hm-144 (nieuw), Hm-202 (nieuw) (allebei Wielrot nr. 12) en Hm-201 (nieuw) (Valstraat nr. 20). We veronderstellen dat de hele cijns oorspronkelijk op Wielrot nr. 12 rustte.

De oudste cijnsbetalers waren:

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hm-60 (oud): 6 oude penning en 1 nieuwe penning

 

Yda Roedelarts

 

Vermeld vr 1406

Daniel, zoon van Hermanus Snijders (Sartoris)

 

Vermeld in 1406

Hm-60.1 (oud)

 

 

Arnoldus, zoon van Danielis de jonge

 

Verwerving 1421-1447

Petrus, zoon van Amelius, zoon van Wautgherus

 

Verwerving 1421-1447

Theodoricus, zoon van Petrus Amelius Wautgherus

 

Verwerving 1465-1498

Petrus, zoon van Theodoricus Petrus Amelius Wautgherus

 

Verwerving 1498-1507

Henricus, zoon van Wilhelmus van de Tillaer

 

Verwerving 1498-1507

de 4 kinderen van Henricus, zoon van Wilhelmus van de Tillaer

 

Vererving n 1507

Theodoricus, zoon van Henricus Wilhelmus van de Tillaer

 

Verwerving n 1507

Hm-60.2 (oud)

 

 

Theodoricus, zoon van Matheus

 

Verwerving 1420

De weduwe met 4 kinderen van Theodoricus Matheus

 

Vererving 1421-1447

De 4 kinderen van Theodoricus Matheus

 

Vererving 1447-1465

De 3 kinderen van Theodoricus Matheus en de weduwenaar met 3 kinderen van Hillagondis, dochter van Theodoricus Matheus

 

Vererving 1465-1498

Theodoricus, zoon van Gerardus Vriesen

 

Verwerving 1498-1507

De weduwe met 3 kinderen van Theodoricus Gerardus Vriesen

 

Vererving n 1507

Hildegunda, dochter van Theodoricus Gerardus

Vriesen

 

Verwerving n 1507

Hm-60.3 (oud)

 

 

Henricus, zoon van Johannes van Woencel

 

Verwerving 1420

Bartholomeus, zoon van Wilhelmus van Zomeren

 

Verwerving 1421-1447

Petrus, zoon van Amelius, zoon van Wautgherus

 

Verwerving 1421-1447

De weduwe met kinderen van Petrus Amelius

Wautgherus

 

Vererving 1465-1498

Theodoricus, zoon van Petrus Amelius Wautgherus

 

Verwerving 1465-1498

De 3 kinderen van Theodoricus Petrus Amelius Wautgherus

 

Vererving 1498-1507

Theodoricus, zoon van Wilhelmus van de Tillaer, schoonzoon

 

Verwerving 1498-1507

Arnoldus, zoon van Arnoldus Philips

 

Verwerving 1498-1507

De 2 kinderen van Goswinus, zoon van Arnoldus Theodoricus

 

Verwerving n 1507



Conclusie:


Als we de jongere uitgiften aan de randen buiten beschouwing laten, dan was het oppervlak van Wielrot in 1792 in totaal 4 bunder + 363 roeden groot. Het oppervlak dat afgedekt door de Helmondcijnzen (uitgiften 1190-1314) in dit gebied was 4 bunder en 29 roeden groot. We nemen aan dat het hele gebied in de periode 1190-1314 van de gemeint verkocht is. Het verschil kan verklaart worden met kleine uitgiften langs de randen die onder onze radar gebleven zijn.

 

Kaart van Veghel     Wielrot